EMDR Terapisi Nedir? Online EMDR

Anasayfa › Terapi › EMDR terapisi

Yazan: Derin Kubilay, Klinik Psikolog ve EMDR Avrupa Akredite Terapisti

Hayatta bazen bizi derinden sarsan olaylarla karşılaşırız: sevilen birinin kaybı, fiziksel ya da duygusal istismara maruz kalmak, ihmal edilen bir çocukluk geçirmek, kronik bir hastalık yaşamak, aldatılmak… Bazen bu travmatik olaylar o kadar sarsıcı olur ki, beynimiz onları düzgünce kaydedemez. Sanki o anın görüntüsü, duygusu, sesi — hepsi bir dosyada takılı kalır. Ne zaman benzer bir şey yaşansa, o dosya yeniden açılır ve biz kendimizi yine o anın içindeymiş gibi hissederiz.

Donakalan Anılar Bizi Nasıl Etkiler?

EMDR’nin dayandığı Adaptif Bilgi İşleme (AIP) modeline göre, sarsıcı bir yaşantı sırasında beynin doğal bilgi işleme sistemi aksayabilir. O anın görüntüleri, duyguları ve beden hisleri işlenemeden, adeta zamanda donakalmış bir halde saklanır.

Beynin “tam olarak kaydedemediği” bu zor anılar, zamanla iç dünyamızı etkiler ve kendimizi çeşitli psikolojik durumların içinde buluruz: Değersiz, yetersiz ya da güçsüz görebiliriz kendimizi; ani öfke patlamaları yaşayabilir, yoğun terk edilme korkusu yüzünden sağlıklı ilişkiler kuramayabilir yahut insanlara sınır koymakta zorlanabiliriz.

Bu içsel zorlanmalar zamanla psikolojik bozukluklara dönüşebilir. Yani sadece “zor bir dönem” olarak kalmaz, ruhsal sağlığımızı daha derin bir şekilde etkileyebilir: Travma Sonrası Stres Bozukluğu, Depresyon, Kaygı Bozuklukları (Fobiler, Sosyal Kaygı, OKB, Panik Bozukluk vs.), Yeme Bozuklukları…

EMDR Nasıl Yardımcı Olur?

Göz Hareketleriyle Duyarsızlaştırma ve Yeniden İşleme Terapisi olarak da bilinen EMDR, 1987 yılında Dr. Francine Shapiro’nun hızlı göz hareketlerinin kendisine rahatsızlık veren düşüncelerin etkisini azaltabildiğini fark etmesiyle ortaya çıktı.

Beynimiz yaşadığımız her deneyimi; düşünceleriyle, duygularıyla, bedenimizde bıraktığı hislerle ve görüntüleriyle birlikte işler ve bir anıya dönüştürür. Zorlayıcı bir deneyimde bu işleme yarım kalabilir; anı adeta zamanda donar. EMDR, işte bu makineyi yeniden çalıştırır: İşlenememiş, donakalmış anıya ulaşır ve onun yeniden işlenmesine yardım eder. Çarklar döndükçe o anıya bağlı olumsuz inançlar, rahatsız beden hisleri ve zor duygular teker teker çözülür.

Anılar unutulmaz; ancak o olaya verdiğimiz tepki değişir.

Seans Odasında Neler Oluyor?

EMDR geçmişe, bugüne ve geleceğe birlikte bakar: Geçmişteki anılardan başlarız, bugün yaşadığınız zorlukları görürüz ve gelecekte benzer durumlarla daha rahat baş edebilmeniz için hazırlanırız. Bu sırada göz hareketleri, bedenin sağ ve sol yanına sırayla hafif dokunuşlar ya da iki kulağa sırayla gelen seslerle beynin anıyı yeniden işlemesine destek oluruz.

Örneğin, bir iş görüşmesi sırasında gerginlikten ne diyeceğini unuttuğu için terapiye gelen bir danışanı düşünelim. “Ben beceriksizim” diye düşünüyor; korku ve kaygı hissediyor; elleri titriyor, midesi bulanıyor, başı dönüyor. Bunlar problemin kendisi değil, belirtileridir. EMDR, bu “beceriksizim” inancının dayandığı eski anıları bularak sorunu kökünden ele almayı hedefler.

Kimler EMDR’den Yararlanabilir?

EMDR; kaygı bozukluklarından depresyona, yeme bozukluklarından yas ve kayıp yaşantılarına kadar pek çok psikolojik zorlukta kullanılır. En çok da stresli ve travmatik olaylardan sonra yararlı olduğu biliniyor.

Kendinizi Keşfetmeye Alan Açan Bir Yolculuk

Psikoterapi sürecinde, yaşadığınız zorlu deneyimleri yeniden anlamlandırarak duygu, düşünce ve davranışlarınızda anlamlı bir değişim ve daha derin bir içgörü geliştirmeyi hedefleriz. Kısacası psikoterapi, kendinizi keşfetmenize alan tanıyan bir yolculuktur.

EMDR Hakkında Sık Sorulan Sorular

EMDR bir hipnoz yöntemi mi?

Hayır. EMDR sırasında tamamen uyanık ve farkındasınız; ne olduğunu bilirsiniz ve istediğiniz an durabiliriz. EMDR, EMDR eğitimini tamamlamış psikologların uyguladığı bir terapi yöntemidir.

EMDR anıları siliyor mu?

Hayır, EMDR hiçbir anıyı silmez. Anı yerinde kalır; değişen, o anıyı hatırladığınızda hissettiğiniz yoğunluktur.

EMDR’nin yan etkileri var mı?

Seanstan sonra işleme bir süre devam edebilir: bazı anılar ya da duygular gündeme gelebilir, rüyalarınız canlanabilir ya da kendinizi yorgun hissedebilirsiniz. Bunlar genellikle geçicidir. Başlamadan önce bu anlar için sakinleşme yöntemleri çalışırız; yaşadıklarınızı bir sonraki seansta birlikte konuşuruz.

EMDR kaç seans sürer?

Bu kişiden kişiye değişir; yaşadığınız deneyime ve hedeflerinize bağlıdır. İlk görüşmelerde size uygun planı birlikte değerlendiririz.

EMDR online yapılabilir mi?

Evet. Online EMDR seansları size gönderdiğim bir online görüşme linki üzerinden ilerliyor. Online seanslarda göz hareketlerinin yanı sıra kelebek vuruşu (kollarınızı göğsünüzde çaprazlayıp omuzlarınıza sırayla hafifçe dokunmak) ya da dizlerinize sırayla hafifçe vurmak gibi yöntemlerle de çalışabiliriz. Trafik kazası yaşamış kişilerle yürüttüğümüz randomize kontrollü bir çalışmada, online EMDR 2.0 grup protokolü kaygı, stres ve travma belirtileri üzerinde karşılaştırma grubuna göre anlamlı fark gösterdi (Yaşar ve ark., Frontiers in Psychiatry, 2025).

EMDR terapisi nasıl ilerler?

EMDR, Francine Shapiro’nun Adaptif Bilgi İşleme modeline dayanan sekiz aşamalı bir terapidir: Önce öykünüzü dinler ve birlikte bir plan yaparız; ardından zorlandığınız anlarda kullanabileceğiniz sakinleşme yöntemlerini çalışırız. Anıların yeniden işlendiği aşamalarda bir anının görüntüsü, ona eşlik eden olumsuz inanç, duygular ve beden hisleriyle çalışır; yerine daha işlevsel bir inancın yerleşmesine destek oluruz. Her seansı kendinizi dengede hissedeceğiniz şekilde kapatır, bir sonraki seansta neler değiştiğini birlikte değerlendiririz.

Travmayı yeniden aynı yoğunlukta mı yaşayacağım?

Hayır. EMDR’de travmatik olayı uzun süre ve yoğun biçimde yeniden yaşamanız beklenmez. Çalışma kısa setler hâlinde ilerler; yoğun duygular ortaya çıkarsa bu genellikle kısa sürer ve azalır. Hazırlık aşamasında öğrendiğiniz yöntemlerle kendinizi her an sakinleştirebilir, istediğiniz an durabiliriz.

EMDR herkes için uygun mu?

EMDR pek çok psikolojik zorlukta kullanılır ve tamamen uygun olmadığı durumlar azdır. Ancak karmaşık ve uzun süreli travma öykülerinde anılarla çalışmaya geçmeden önce daha uzun bir hazırlık ve dengelenme süreci gerekebilir. EMDR’ye başlayıp başlamamaya ve hangi anılarla çalışacağımıza, ayrıntılı bir değerlendirmeden sonra birlikte karar veririz.

Göz hareketleri şart mı?

Hayır. Göz hareketleri EMDR’nin en bilinen parçasıdır; ancak sırayla verilen dokunuşlar ya da iki kulağa sırayla gelen sesler de uzun süredir protokolün bir parçasıdır.

EMDR etkili mi?

Dünya Sağlık Örgütü (2013), travma sonrası stres bozukluğunda EMDR’yi ve travma odaklı bilişsel davranışçı terapiyi önerilen tedaviler arasında sayar. EMDR’nin kaygı, fobi ve diğer alanlardaki etkisine dair araştırmalar ise sürmektedir.

Nitelikli bir EMDR terapistini nasıl bulabilirim?

EMDR Europe’a bağlı ulusal bir EMDR derneği tarafından tanınan eğitimi tamamlamış bir terapistle çalışmanız önerilir. “EMDR Avrupa Akredite Terapisti” unvanı, terapistin süpervizyon altında yeterliliğinin değerlendirildiğini gösterir. Bu unvan ne anlama geliyor? →

EMDR Türkçe yapılabilir mi?

Evet. Seanslarımı Türkçe ya da İngilizce yürütüyorum.

Yalnızca EMDR mi uyguluyorsunuz?

Hayır. EMDR’nin yanı sıra Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT), Kabul ve Kararlılık Terapisi (ACT) ve psikodinamik terapi gibi farklı ekollerde de eğitim aldım. Her danışanın ihtiyacına göre bütüncül bir yaklaşımla çalışıyorum. Psikoterapi süreci →

Bu sorulardaki bilgiler EMDR Europe ve EMDR Institute sık sorulan sorular sayfalarından derlenmiştir.