Çocuklarda Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite

Bilindiği üzere; çocuk gelişimi çocuğun sağlığı açısından en çok dikkat edilmesi gereken ve gelişim çağında kritik zaman aralıkları olduğundan dolayı da ekstra özen gösterilmesi gereken bir konudur. Çocuklarda karşılaşılan bir problem olan dikkat eksikliği, hiperaktivite olup olmamasına bağlı olmaksızın yoğun olarak gözlemlenebilmekte ve bu durum ne yazık ki bazen göz ardı edilip önemsenmediğinden çözüm aranmamaktadır. Bu göz ardı etme durumu da çocuğun gelişiminde bazı olumsuz sonuçlara neden olabilmektedir. Dikkat eksikliği ile birlikte çocuklarda detaylara dikkat verememe, yapılan işe uyum sağlayamama gibi problemlerin yanı sıra yerinde duramama, çok konuşma, dikkatini yaptığı işe verememe, aşırı unutkanlık ve konsantrasyon güçlüğü gibi semptomlar da gözlenebilmektedir.

Hiperaktivitesi olan çocuklarda da aşırı hareketlilik ile birlikte hem davranış hem de fiziksel hareket kontrolü sorunu yaşandığı gibi ayrıca fazla konuşma durumu da gözlemlenmektedir. Hiperaktivite belirtileri, çocuklarda daha çok çocuğun gelişim sürecinde bağımsızlaşmaya başlayıp konuşmayı tamamen öğrendikten sonra daha iyi bir şekilde gözlemlenmektedir (Kuş, 2023). Çocuklarda hiperaktivite belirtileri şu şekilde sıralanabilir:

1. Yerinde duramama
2. Oturması gerektiği halde oturamama
3. Sessiz sakin oyun oynayamama
4. Çok konuşma
5. Her zaman bir şeyler ile uğraşma
6. Yaptıkları işi yarıda kesme

Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu (DEHB), hem dikkat eksikliği hem de hiperaktivite belirtileri gösteren çocukları ifade etmektedir (Kargı E., 2003). Erkek çocuklarda kız çocuklara göre daha sık görülür. Yetişkinlerde ise dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu oranı çocuklardakine göre daha azdır (Özbay & Kayhan, 2024). Tüm dünyada en sık okul çağı çocuklarında rastlandığından oranı %3 ile %7 arasında değişkenlik göstermektedir. Türkiye’ de 20 çocuktan birinde DEHB görülmesi bu bozukluğun ne kadar yaygın olduğunu göstermektedir. DEHB’de aşırı hareketlilik, dikkatsizlik ve dürtüsellik gözlemlenmesi ile birlikte bu duruma yönelik olarak gerekirse özel eğitim ile DEHB üzerine odaklanmalıdır, fakat günümüzde bu durum her zaman karşılanamadığı gibi bu tarz semptomlarda önem görmeyen ailelerin göz ardı etmesi ile birlikte DEHB fark edilememektedir.

Referanslar

Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu Nedir? Dikkat Eksikliği Belirtileri ve Tedavi Yöntemleri Nelerdir? (2020). https://www.medicalpark.com.tr/dikkat-eksikligi/hg-2289#:~:text=Dikkat%20eksikli%C4%9Fi%20bozuklu%C4%9Funa%20sahip%20bireyler,uzun%20s%C3%BCreli%20sabit%20duramaz%2C%20oturamaz

Kargı, E., & Akman, B. (2003). Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğuna sahip üstün yetenekli çocuklar. Hacettepe üniversitesi eğitim fakültesi dergisi, 24(24).https://www.faydaozelegitim.com.tr/upload/dikkateksikligi.pdf

Kayaalp, L. (2008). Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu. Sürekli Tıp Eğitimi Etkinlikleri Sempozyum Dizisi, 62, 147-152. https://www.faydaozelegitim.com.tr/upload/dikkateksikligi.pdf

Kuş, A. (2023, September 8). Çocuklarda Hiperaktivite Nedir Tedavi Yöntemleri Nelerdir? – Hisar Hospital Intercontinental. Hisar Hospital Intercontinental. https://hisarhospital.com/cocuklarda-hiperaktivite-nedir-tedavi-yontemlerinelerdir/#:~:text=%C3%87ocuklarda%20hiperaktivite%20a%C5%9F%C4%B1r%C4%B1%20hareketlilik%2C%20davran%C4%B1%C5%9Flar%C4%B1n%C4%B1,iki%20farkl%C4%B1%20%C5%9Fekilde%20ele%20al%C4%B1na

Öner, P., Öner, Ö., & Aysev, A. (2003). Dikkat eksikliği hiperaktive bozukluğu. Sürekli Tıp Eğitim Dergisi, 12, 97-99. https://www.ttb.org.tr/sted/sted0303/dikkat.pdf