Günümüzde çocuklar akademik baskı, karmaşık sosyal ilişkiler ve dijital medyanın etkileri gibi bir dizi zorlukla yüzleşmek durumunda kalabiliyorlar. Bu zorluklardan biri olan akran zorbalığı, bir bireyin diğer bir akranına karşı kasıtlı saldırgan eylemlerde bulunmasıyla tanımlanan bir dinamiktir. Genellikle güç dengesizliği içerir ve mağdurun psikolojik sağlığını olumsuz etkileyebilecek çeşitli stres unsurlarını içinde barındırır.

Akran zorbalığı, çocuklarda hem fiziksel hem de duygusal etkiler bırakabilir. Mağdur çocuklar sıklıkla sosyal izolasyona çekilme eğilimindedirler ve akademik performansları bu stresli durumdan etkilenebilir.

Ebeveynlerin Rolü: Stresle Başa Çıkma Yöntemlerine Destek:

Ebeveynlere düşen rol, çocuklara stresle başa çıkma yöntemleri konusunda destek olmaktır. Bu destek şu şekillerde sağlanabilir:

• Çocukları düzenli fiziksel aktiviteye teşvik ederek enerjilerini pozitif bir şekilde yönlendirmelerine yardımcı olmak.
• İlgi duydukları sanatsal faaliyetlere yönlendirerek duygusal ifade olanağı ve rahatlatma sağlamak.
• Duygularını ifade etme ve paylaşma konusunda çocuklarına destek olmak ve bu sayede içsel dengelerini güçlendirmek.
• Çocuklarına sorunları çözme ve karar alma becerileri kazandırmak.

Rehberlik Hocalarının Rolü: Mindfulness Pratiği:

Mindfulness, şu anki anın bilinçli farkındalığını ifade eden bir kavramdır. Bu, bireyin dikkatini şu anki deneyimlere odaklama yeteneği anlamına gelir. Meditasyon ve benzeri tekniklerle geliştirilen mindfulness, stresle başa çıkma, duygusal dengeyi arttırma ve konsantrasyonu güçlendirme konularında olumlu etkiler sağlayabilir. Eğitim rehberliği birimleri, çocuklara yönelik mindfulness uygulamaları ile duygusal dengeyi güçlendirmektedir. Nefes farkındalığı, yürüyüş meditasyonu, duygusal farkındalık ve bilinçli yeme gibi stratejiler çocuklara bu becerileri günlük yaşamlarına entegre etmeleri konusunda rehberlik etmek üzere özenle seçilmekte ve uyarlanmaktadır. Bu yaklaşımlar çocuklara stresle etkili bir şekilde başa çıkma, duygusal dengeyi koruma ve bilinçli yaşama yönelik beceriler kazandırma amacını taşımaktadır.

Nefes Farkındalığı:

Çocuklara rahat bir oturma pozisyonu seçmeleri söylenir. Gözleri kapalı veya yarı kapalı bir şekilde nefes alıp verirken karın bölgelerini hissetmeleri sağlanır. Örnek olarak derin nefes alırken bir balon şişiriyormuş gibi hissetmeleri önerilir.

Duyusal Farkındalık:

Çocuklara bir parça çikolata vererek dokunma, koklama ve tadına bakma gibi duyularına odaklanmayı öğretir. Örnek olarak çikolataya dokunduklarında yumuşak mı yoksa sert mi olduğunu düşünmeleri ve kokladıklarında hissettikleri gibi duyularını fark etmeleri teşvik edilir.

Yürüyüş Meditasyonu:

Çocuklara bahçedeki veya parktaki yürüyüş meditasyonunu öğretir. Her adımda ayaklarının yere dokunuşunu hissetmeleri ve çevrelerine dikkat etmeleri sağlanır. Örnek olarak yürürken ağaçları veya çiçekleri gözlemlemeleri teşvik edilir.

Duygusal Farkındalık:

Rahat bir oturma pozisyonunda oturan çocuklara duygusal bir durumu tanımaları öğretilir. Mutluluk, huzursuzluk gibi duyguları düşünmeleri ve bunları tarif etmeleri istenir.

Bilinçli Yeme:

Çocuklara yemek yerken dikkatli olmayı öğretir. Her lokmanın tadına varmaları ve nasıl hissettiklerini anlamaları sağlanır. Örnek olarak bir elma dilimini çiğnerken sertliğini ve suyunu düşünmeleri ve her çiğnemede tadını çıkarmaları önerilir.

Akran zorbalığı ve stresle başa çıkma, çocukların sağlıklı gelişimini tehdit eden önemli sorunlardır. Bu bağlamda çocuklara stresle başa çıkma becerilerini öğretmek ve mindfulness pratiğini hayatlarına entegre etmek, hem bireysel hem de sosyal refahlarını artırabilir. Ebeveynler ve eğitim rehberliği birimleri, çocukların bu becerileri kazanmalarında destek olmak ve sağlıklı yaşam alışkanlıklarını benimsemelerine rehberlik etmek adına önemli bir role sahiptirler.

Referanslar:

Graham, S., & Juvonen, J. (2001). An Attributional Approach to Peer Victimization. Journal of Developmental Psychology, 37(2), 275–287.

Rivers, I., Poteat, V. P., Noret, N., & Ashurst, N. (2009). Observing Bullying at School: The Mental Health Implications of Witness Status. School Psychology Quarterly, 24(4), 211–223.

Greenland, S. K. (2016). Mindful Games: Sharing Mindfulness and Meditation with Children, Teens, and Families. Shambhala Publications.